مهار قدرت توسط اخلاق از دیدگاه امام علی (ع)

امام علي عليه السلام براي علاج روحيه اعتلاءطلبي و تفوق و قدرت طلبي كه اغلب دامن گير ارباب قدرت است بهترين عامل را براي مهار چنين روحيه اي ، در وهله اول توجه و عميق شدن به عظمت و قدرت لايزال خداوند مي داند . در مرتبه بعد مهم ترين عامل براي مهار قدرت ، عمل به سجاياي اخلاقي و دارا بودن آنها مي باشد تا انسان در هنگام تصميم گيري نهايت دقت را به عمل آورد .

امام علي عليه السلام در جاي ديگر نيز توصيه هاي اخلاقي اي راجع به حاكميت اخلاق در دولت مطرح مي نمايد و نحوه برخورد مسئولان سياسي با مردم را بيان مي كند :

«و اياك و المنّ علي رعيتك باحسانك او التزّيد فيما كان من فعلك او ان تعدهم فتتبع موعدك بخلفك فانّ المنّ يبطل الاحسان و التزيّد يذهب بنور الحقّ والخلف يوجب المقت عنداللّه  و النّاس . . .»

«از منت نهادن بر رعيت به جهت احساني كه نموده اي و يا بيش از حد جلوه دادن آنچه كرده اي بپرهيز و نيز از وعده اي كه خلف مي كني احتراز كن چه منت نهادن ، احسان را بي ارزش مي كند و زياده نگري روشنايي حق را مي برد و خلف وعده موجب خشم خدا و مردم مي شود . (2).

در اين فراز توصيه مي كند كه دولت مردان بايد از منت نهادن بر مردم كه مورد نهي خداوند و دليل انحطاط اخلاقي و موجب تحقير مردم و بي ارزش كردن كارها است ، بپرهيزند و از زياده نمايي در سياست اجتناب نمايند . يعني اموري كه انجام شده را بيش از آنچه هست ، نبايد جلوه كرد . كه اين نوعي سفسطه و رياكاري و خلاف گويي است و بدبيني مردم را به همراه خواهد داشت و نيز از وعده هايي كه نمي توانند به آنها جامه عمل بپوشانند ، اجتناب ورزند زيرا نه تنها موجب خشم خداوند خواهد بود بلكه خشم و غضب ملت را هم برمي انگيزد . و اين خود بزرگ ترين ضربه را بر پيكر دولت و كشور خواهد زد .

نهج البلاغه ، ص993 .

راهکارهای تقویت تفکر مثبت...